VISIE

Het Woon– en Zorgcentrum De Meers is een voorziening van het OCMW van Waregem die aangepaste woongelegenheid wil bieden aan bejaarden en dit ongeacht hun filosofische, ethische, culturele en politieke overtuiging of hun financiële situatie. 

De Meers wil een thuis zijn waar zowel gezonde als zorgbehoevende ouderen wonen, leven, verzorgd worden en mogen sterven. Bewoners mogen bij elk van deze processen begeleiding verwachten vanwege de directie en de medewerkers. 

De Meers wil ook een plaats zijn waar jongere zorgbehoevende mensen een thuis kunnen vinden. Zij kunnen opvang en begeleiding verwachten binnen de grenzen van de medische, verpleegkundige en psychosociale opdracht van een woon– en verzorgingstehuis. 

Het OCMW heeft met dit project de concentratie willen realiseren van vier instellingen, die elk al zeer lang met zeer verregaande autonomie functioneerden. De visie van ieder was door de specifieke noden van de eigen bewoners zeer uiteenlopend. Dit samenvatten in één project met respect voor het uiteenlopend zorgprofiel van alle bewoners maakte deel uit van de opdracht. 

Het structuurplan Vlaanderen verwachtte dat de beschikbare stedelijke binnenruimte efficiënter werd ingevuld: na realisatie van dit project is er 3x meer stedelijke ruimte beschikbaar. Stedenbouwkundig een hele prestatie. Dit kon enkel gerealiseerd worden door hogere en compactere volumes. Het ontwerp moest dan ook de leefbaarheid van deze concentratie waarborgen.

WEDSTRIJD

In 1996 organiseerde het OCMW van Waregem een ideeënwedstrijd voor de toekomstige ontwikkeling van hun eigendommen aan de rand van de stad. 

De inzet was het opstellen van een masterplan met visie op de evolutie van de door het OCMW georganiseerde huisvesting en andere diensten. Concentratie en rationalisatie waren hierbij primordiaal. Op stedenbouwkundig niveau werd rekening gehouden met het bijzonder plan van aanleg voor het stadscentrum van Waregem en de plannen van de intercommunale Leiedal. 

Na een kandidatuurstelling werden de inzendingen van acht architectenbureaus beoordeeld. Het ontwerp van Luyten & Lens werd als winnaar uitgeroepen omwille van de duidelijke stedenbouwkundige aanpak van een geconcentreerde constellatie van woongelegenheden.

STEDENBOUW

Aansluitend bij de stedelijke dichtheid werd geopteerd voor de integratie van het bestaande gabarit van 5 niveaus in het stedelijk weefsel. Door subtiele manipulatie van het terrein en het creëren van trajecten door de site wordt een link gelegd naar het stedelijk weefsel. Vanuit de concrete noden werd voorzien in een nieuwe vleugel en een volume met serviceflats.
De nauwkeurige inplanting en hoge dichtheid maken verdere ontwikkelingen in een later stadium mogelijk. Het ontwerp integreert het stedelijk weefsel in het project, zowel ruimtelijk als sociaal. Meteen de rode draad door dit project.
Doorsteken, semi-openbare en openbare wandelingen onder, in en naast het gebouw maken dat de wandelaar en de bewoner eenzelfde perceel delen.
Ruimtelijk vormt dit weefsel gaten en onderbrekingen in de volumes. Hierdoor wordt een kleinschaligheid benadrukt, verder verstevigd door de volumes uit te snijden en meerdere gevelmaterialen te gebruiken.

Op de eerste verdieping is de sfeerzone ‘openbaar’ geconcentreerd. De beschermde buitenwereld waar de interactie met de omgeving maximaal is. De publieke wandeling geeft uit op alle ruimten van deze sfeerzone. De sferen “living” en “intiem” zijn verdeeld over de vier andere verdiepingen. Waarbij de afdelingen voor dementerende bejaarden op het gelijkvloerse zijn gehuisvest om aldus rechtstreeks te kunnen aansluiten op aangepaste buitenruimten.

ARCHITECTUUR

De Meers is een stedelijk project, door de schaal en de ligging maakt het deel uit van de skyline van Waregem.
Het architectuurontwerp gaat uit van een maximale functionaliteit en een actuele vormgeving met een heel tastbaar materiaalgebruik. De nieuwe vleugel van het woonzorgcentrum vormt een eenheid met het bestaande woonzorgcentrum. Langs een zeer trage helling zijn inkom en cafetaria bereikbaar alsof ze op maaiveldhoogte liggen, terwijl ze in feite op de eerste verdieping liggen.

Het bouwvolume komt aldus op een sokkel, en er wordt een parcours rond en onder het gebouw gecreëerd. De planopbouw is sterk bepaald door de specificiteit van de functies. In nauw overleg met de toekomstige gebruikers (bewoners en personeel) werd gezocht naar een optimaal resultaat. De functionele eisen van verpleging en onderhoud werden verzoend met een aangenaam leefklimaat voor de bewoners.

HUISELIJKHEID

De grote concentratie van bewoners per grondoppervlakte verwerken in een huiselijk geheel was dé uitdaging van het project De Meers.

Huiselijkheid in de schaal.
Het gebouw telt zes niveaus. Om het grootschalige van een dergelijk volume wat te beperken, werd er gewerkt met insnijdingen en onderbrekingen in de volumes. Meerder materialen geven afwisseling.
Door binnen te komen op de eerste verdieping via een brede esplanade werd het gebouw virtueel verlaagd.

Huiselijkheid in de materiaalkeuze.
Uitzonderlijk aan dit project is het gebruik van houten vloerbekleding (laminaat) in de kamers. Dit is een zeer bewuste keuze van het bestuur geweest. Hout is een relatief teer materiaal, doch het huiselijke aspect van parket is onovertrefbaar. Sinds de beslissing is genomen, is echter het aantal incontinente bewoners sterk toegenomen. Daarom zal er in de tweede fase gewerkt worden met een hoogwaardige imitatie in PVC.